Mehmet Yılmaz – Fotoğraf Resimdir

Fotoğraf Resimdir.

1) Fotoğraf apansız doğduğu günden beri sürpriz evlat muamelesine maruz kalmış, sanat bahçesinin dışına itilmiş; bir anlamda, sokakta, sokak kültürüyle büyümüştür. Ancak tahmin edilemeyen bir hızla yaygınlaşarak diğer baskıresim türlerini gölgede bırakmış, alt kollara ayrılarak serpilmiş, zenginleşmiş, zamanla kendi tarihini yaratmıştır. Sanki resimden bağımsız, başlı başına bir disiplinmiş gibi algılanmasının nedeni budur.

2) Fotoğraf tikel, resim ise tümeldir. ‘Resim mi yoksa fotoğraf mı’ sorusu, ‘hayvan mı yoksa köpek mi’ sorusu kadar saçmadır. Çünkü fotoğraf zaten bir resimdir.

3) Bu kitapta tartışılan şey, fotoğrafın bir sanat olup olmadığı değildir. Bazı fotoğraflar sanat kapsamındadır, bazıları değildir -tıpkı bazı gravürlerin sanat kapsamında olup, bazılarının da olmadığı gibi. Ancak, ister sanat ister ticari kaygıyla yaratılsınlar, değerli ya da değersiz, tüm baskıresimler kuşkusuz resim kapsamındadır.

4) ‘Fotoğraf resimdir’ tümcesi, ‘gravür resimdir’ tümcesine benzer. Yani, ‘fotoğraf = resim’ demek değildir. Fotoğraf da tıpkı gravür ya da taşbaskı gibi baskıresim türü ve tekniklerinden biridir. Resim baskıresmi, baskıresim de fotoğrafı (ve diğer baskı resim türlerini) kapsar. Ancak bu, her teknik ve türün kendi özerk doğası olduğu gerçeğini değiştirmez.

5) ‘Resim özgündür ( biriciktir, bir tanedir); fotoğraf ise biricik ya da özgün değildir’ savı anlamsızdır, genellenemez. Çünkü bazı resimler bir tane; bazılarıysa birden çok üretilmek üzere tasarlanmışlardır.

Fotoğraf Resimdir.

Resmin resim olmasını sağlayan temel nitelik, onun biricik ya da özgün olması değildir. Örneğin, tuvale yapılmış bir Rembrandt kopyası, kopya da olsa, nihayetinde resimdir -yüzey üzerinde sabit bir görüntüdür. Bir resmin kötü, yüzeysel, kopya ya da imzasız olması, onun bir resim olduğu gerçeğini değiştirmez. Kaldı ki, fotoğraf tarihinin ilklerinden Niepce’in Pencereden Görünüş ( Resim 18) ve Daguerre’ in Temple Bulvarı (Resim 19) adlı yapıtları sözcüğün tam anlamıyla yenidir, özgündür, biriciktir. Yeni ve özgündür, çünkü o güne dek sanat tarihinde görülen sokak manzaralarından çok farklıdır. Biriciktir, çünkü her ikisi de gerçekten birer tanedir – Bir negatiften çoğaltılmamış, doğrudan pozitif olarak elde edilmişlerdir.

Fotoğraf Resimdir kitabı, O halde bölümünden. Mehmet Yılmaz.